سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

356

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

حديث و فقه تحت عنوان بياض ابراهيمى آماده كرد كه مشتمل بر هفت جلد بود . سه جلد اول مشتمل بر سيرت النبي صلّى اللّه عليه و آله و احوال خلفا و جلد چهارم مربوط به دورهء ام‌المؤمنين عايشه و جلد پنجم مربوط به عهد معاوية بن ابى سفيان و جلد ششم در بحث امامت و احوال ائمهء اثنا عشر و جلد هفتم در مورد فروع دين و فقه است . در آغاز هر جلد ضمن توضيح مفصل ، فهرست موضوعات آن جلد فراهم آمده و نيز هر جلد به چندين بخش تقسيم شده است . نسخه‌اى از يك بخش دربارهء فن حديث تحت شمارهء 593 در كتابخانهء آصفيه موجود است و داراى 434 صفحه و هر صفحه داراى 14 يا 15 سطر مىباشد . مولانا تصدق حسين مىگويد : يكى از اركان مهم اين هيئت عبد المجيد سامانى بوده است . عبد النبى العاملى 1100 ه ق / 1689 م علامه شيخ عبد النبى بن احمد ، عالم عرب جبل عامل ، بيروت ( شام قديم ) بود و سپس به حيدرآباد دكن آمد و مورد احترام همگان واقع شد . نظر به كمال و مهارتى كه در علم فقه داشت به سمت قاضى دار السلطنه حيدرآباد منصوب گشت ، اين واقعه مربوط به قبل از سال 1080 ه ق است . علامه حر عالمى ( درگذشته به سال 1104 ه ق ) دربارهء وى نوشته است : « عالم فاضل ، جليل ، فقيه معاصر و قاضى حيدرآباد » . گمان مىرود كه مولانا عبد النبى در اواخر قرن يازدهم فوت شده باشد . عديل اختر 1315 ه ق / 1897 م 1370 ه ق / 1952 م مولانا عديل اختر در 29 ربيع الاول 1315 ه ق ( اوت 1897 م ) روز سه‌شنبه در « علىنگر پالى بلوك گيا » ايالت بهار متولد شد . بعد از طى دوران كودكى ، پدرش ( سيد مبارك احمد بن مير فصيح احمد عريضى واسطى ) براى تحصيل علوم دينى فرزند خود را به مدرسهء سليمانيه پتنه فرستاد . در آن زمان حافظ فرمان على مدير آن مدرسه بود . بعد از طى دورهء ابتدايى به لكنهو رفت و به مدرسهء مشارع الشرائع ناظميه وارد شد و تا مرحلهء ممتاز الافاضل به علم و كمال خود افزود . در همان زمان در امتحانات رسمى دانشگاهى در الله‌آباد بهار و پنجاب نيز شركت كرد و موفق شد .